26-08-07

Ryunosuke Akutagawa, Rashomon and Seventeen Other Stories.

akutagawa_rashomonRyunosuke Akutagawa wordt wel eens de vader van het Japanse kortverhaal genoemd. In zijn korte schrijversloopbaan, tussen 1914 en 1927, schreef Akutagawa meer dan 150 korte verhalen. Veel van die verhalen maken deel uit van het collectief geheugen van de Japanners, ondermeer omdat ze (nog altijd) op school worden gelezen. Jay Rubin, de vertaler, heeft uit dit oeuvre - Akutagawa heeft nooit een roman geschreven - achttien verhalen geselecteerd, en wel op zo'n manier dat we een overzicht krijgen van de belangrijkste thema's die Akutagawa aansneed. De verhalen zijn in vier groepen onderverdeeld. In A World in Decay vinden we verhalen die spelen op het einde van de Heian periode (794-1185), wanneer de politieke macht overgaat van de aristocratie naar de krijgers. Het is een tijd vol onrust, een soort fin-de-siècle. Bij deze groep horen de bekende verhalen Rashomon (een weggestuurde knecht schuilt onder de Rasho-poort; hij betrapt een oude vrouw die het haar van een lijk uittrekt) en het filosofische In a Bamboo Groove (verschillende betrokkenen vertellen over een moord en een verkrachting). De Japanse regisseur Akira Kurosawa heeft deze twee verhalen gecombineerd en verfilmd in zijn meesterwerk Rashomon.

De tweede groep verhalen, Under the Sword is gesitueerd ten tijde van de Tokugawas (1600-1868). Hier vinden we twee verhalen over de vervolging van Japanse Christenen, en één verhaal dat je kan bestempelen als een klassiek Samourai-verhaal. Modern Tragicomedy is een groep van drie volledig fictieve verhalen, die spelen in Akutagawa's eigen tijd. Hier valt vooral het verhaal Horse Legs op, een grappige surrealistische vertelling met echo's van Gogol en Kafka. De laatste groep, Akutagawa's Own Story, is autobiografisch. Akutagawa heeft lang weerstand geboden aan de trend om autobiografisch proza te schrijven, maar ging tenslotte toch door de knieën, onder druk van de critici. In deze groep vinden we de meest realistische, scherpste, je zou kunnen zeggen meest cynische verhalen. En dan denk ik bijvoorbeeld aan The Baby's Sickness. De schrijver vraagt zich af in welke mate hij de ziekte van één van zijn kinderen zou kunnen gebruiken, want hij heeft een dringende deadline ("Having been asked to write a story, I thought I would have a go at this. The reader might wish I had done otherwise"). Het is bijna alsof Akutagawa aan zijn critici zegt: Kijk eens waar jullie mij toe verplichten.

Er kan geen twijfel over bestaan dat Akutagawa een meester van het kortverhaal was. Ik vond alle verhalen goed geschreven en interessant. Naast de reeds genoemde kan ik Hell Screen vermelden als één van de beste, een horrorverhaal met een vleugje Edgar Allan Poe. Ook de autobiografische verhalen zijn het lezen waard: ze geven een goede kijk op het dramatische leven en het schrijversschap van de auteur. Alle verhalen zijn goed leesbaar in deze Engelse vertaling. Ze bestrijken het hele spectrum, van het hilarische Horse Legs tot de donkere en dramatische autobiografische verhalen. Of deze vertaling ook Akutagawa's uitstekende stijl weergeeft (Haruki Murakami spreekt in zijn inleiding over "the sheer quality of his use of the Japanese language") is echter een open vraag. In het Nederlands bestaat er slechts één verzameling van Akutagawa. Ik zal die in een latere bijdrage bespreken.

Ryunosuke Akutagawa, Rashomon and Seventeen Other Stories. Penguin Books, London, 2006. 268 blz.

11:48 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: japanse literatuur |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.