30-08-07

George Sand, La petite Fadette.

sand_lapetitefadetteIn februari 1848 breekt in Frankrijk een revolutie uit. De tegenstanders van koning Louis-Philippe roepen de Tweede Republiek uit. George Sand reist onmiddellijk naar Parijs om haar zoon terug te halen, maar gaat al vlug op in het verdedigen van de republiek. Zo schrijft ze eigenhandig een aantal Bulletins de la République vol. Iets wat haar in april fataal wordt, omwille van de standpunten die ze inneemt. Op 17 mei keert ze hals over kop terug naar Nohant. Vermits er brood op de plank moet komen, en ook om zichzelf en haar republikeinse vrienden te troosten, begint Sand, na La Mare au Diable en François le Champi, aan een derde "roman champêtre", La petite Fadette.

Net als in de vorige twee boeken, is ook dit verhaal erg eenvoudig. Bij het echtpaar Barbeau wordt een tweeling geboren, Sylvain en Landry. De twee zijn onafscheidelijk. Maar wanneer ze veertien worden, moet Landry gaan werken bij vader Cailleud, buiten zijn geboortedorp. Landry weet zich vrij vlot aan te passen, maar voor Sylvain is de scheiding een drama. Wanneer Sylvain op een dag verdwijnt, vindt Landry hem terug met de hulp van Françoise Fadet. Fadette zoals ze genoemd wordt, woont bij haar grootmoeder, die niet erg in aanzien staat bij de dorpelingen, want ze wordt een beetje als een heks beschouwd. En Fadette heeft haar kennis geërfd. Bovendien is Fadette vuil en slordig, en niet erg mooi. Een jaar later helpt Fadette Landry weer, wanneer hij bij het oversteken van de plaatselijke rivier in moeilijkheden komt. Ditmaal moet hij haar beloven de volgende zondag met haar te gaan dansen, en met haar alleen. Tijdens het bal wordt Fadette - zoals gewoonlijk - door een paar grote jongens geplaagd. Landry neemt het voor haar op. Langzaamaan gaat hij Fadette met andere ogen bekijken, zeer tegen de zin van zijn tweelingbroer.

Net als in François le Champi is de hoofdfiguur in dit boek een personage uit de zelfkant van de maatschappij. Bovendien is Fadette een nauwelijks verhuld zelfportret van de auteur. Sand werd immers zelf opgevoed als een halve jongen. Sand laat niet alleen zien dat die verschoppeling een goed hart heeft, maar ook in staat is zich te conformeren naar de maatschappelijke en morele normen van de plattelandsbewoners. En daar beginnen de moeilijkheden voor de moderne lezer. Want de plattelanders van Sand zijn zeer conservatief. Bovendien, een heldin die mooi in de pas gaat lopen, dat is niet zo interessant. Natuurlijk wil Sand hier weer de betrouwbare en moreel verheven plattelanders afzetten tegen de stedelingen. Maar het geheel is zo zoeterig geworden, dat het voor een moderne lezer weinig geloofwaardig is. Niet dat het een slecht geschreven boek is, verre van. Sand is een schrijfster die haar vak verstaat. Op geen enkel moment blijft het verhaal haperen, en je leest het zo uit. Daarbij is Fadette een onconventioneel personage, een underdog: ze is niet lieftallig, noch mooi, noch vriendelijk, noch vrouwelijk. En dat zwakt de zoeterigheid dan weer wat af. En ook hier vinden we het thema van de zoektocht: Fadette moet een bepaalde vorm van boete doen en een "lijdensweg" doorlopen voor ze in de gemeenschap kan opgenomen worden. Net als in de vorige twee boeken hanteert Sand weer haar eigen "boerentaaltje", waarbij het gewone Frans doorspekt wordt met allerlei woorden uit de Berry of woorden die Sand zelf construeert als dialect. Voor mij balanceert dit boek op de rand van de afgrond van de romantiek. Het is natuurlijk prachtig dat Sand het opneemt voor de zwaksten in de maatschappij; maar een vrijgevochten vrouw als Sand had toch best een ander verloop van de intrige kunnen bedenken. Of was dat te revolutionair voor de toenmalige lezers?

George Sand, La petite Fadette. Le Livre de Poche, Paris, z.j. 279 blz. Op deze webpagina kan je de eerste bladzijden van het manuscript van La petite Fadette bekijken.

19:35 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: franse literatuur |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.