07-10-07

Umberto Eco, Omgekeerde wereld. Kleine kroniek.

eco_omgekeerde wereldIn Omgekeerde wereld heeft Umberto Eco een aantal satirische en parodistische stukjes verzameld die in de jaren '80 in diverse Italiaanse kranten en tijdschriften verschenen zijn. Het boek bestaat uit vier delen. In "Gebruiksaanwijzingen" verneem je bijvoorbeeld hoe je voor Indiaan moet spelen, hoe je een pornofilm kan herkennen, hoe je schrijver van inleidingen van kunstcatalogi wordt, hoe je het gebruik van een draadloze telefoon vermijdt of hoe je langs de douane komt. "Ware verhalen" zijn wat langere stukjes die het midden houden tussen science fiction en fantastiquariaat, o.a. gebaseerd op Eco's eigen belevenissen tijdens zijn legerdienst. De "Kakopedische fragmenten" gaan over negatieve kennis, vb. over de onmogelijkheid een kaart te maken op een schaal van 1:1. In het laatste deel, "Woordenspel", worden enkele taalspelletjes voorgesteld die Eco met zijn vrienden speelt. Zo moet je vb. zeggen wat een beroemde figuur zou geantwoord hebben op de vraag "Hoe gaat het ermee?" (Dit antwoord vond ik het beste: Charles Dickens, "Zware tijden, maar ik heb hoge verwachtingen".). Of je wordt gevraagd een bekend boek samen te vatten in enkele zinnen, maar met een misleidende titel. De anderen moeten dan raden welk boek je bedoelt. Het boek besluit met "Het wonder van San Baudolina", een lofzang op Eco's geboorteplaats, Alessandria.

Dit is een amusante bundel. Door zijn onderwerpen te chargeren of er een onverwachte draai aan te geven laat Eco zien hoe het eraan toegaat in de wereld. Niet altijd even fraai, natuurlijk. Zo is de Italiaanse bureaucratie een mooie schietschijf in stukjes over het vervangen van een gestolen rijbewijs of de inrichting van een openbare bibliotheek. Maar ook andere instellingen worden op de korrel genomen, zoals het leger of de vrijmetselaarsloge Propaganda 2. De absurditeiten van het leven worden zo op een ironische manier getekend. De herkenningsgraad ligt hoog. De andere stukjes zijn parodieën of woord- en taalspelletjes. Kennis van literatuur, filosofie en nog een paar andere wetenschappen wordt verwacht, als je deze stukjes ten volle wil smaken. De stukjes zijn soms wel wat gedateerd (zo is een fax een redelijk nieuw toestel voor Eco, en een GSM al helemaal).

De vertalers hebben erg hun best gedaan, maar soms stonden ze voor een onmogelijke opdracht. Enkele stukjes uit de oorspronkelijk Italiaanse uitgave hebben ze niet kunnen vertalen. Zo is er het interview met Pietro Micca (mij onbekend), dat in spreektaal verloopt. Of een stukje zoals "Anagrammi a posteriori", waarvoor je allerlei BI's (Bekende Italianen) moet kennen en weten waarvoor ze staan. Of de beschrijving van allerlei figuren met woorden die met dezelfde letter beginnen als hun naam (vb. Heidegger. Ho habitat, humus: Heimat. Happening? Handicap. Heil Hitler!) Onbegrijpelijk is echter dat stukjes zoals "Chansons à boire per congressi scientifici" niet werden vertaald. Of waarom er gesabeld werd in de lijst met fictieve boeken. Alsof Nederlandstalige lezers Primo Levi en zijn Se questo è un uomo niet zouden herkennen. Ook een aantal verzen werden niet overgenomen. Al bij al denk ik dat een kleine honderd bladzijden niet vertaald werden.

Umberto Eco, Omgekeerde wereld. Kleine kroniek. Oorspronkelijke titel: Il secondo diario minimo. Bert Bakker, Amsterdam, 1993. 246 blz. Ook verschenen onder de titel Op reis met een zalm.

12:01 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.