04-12-07

Henning Mankell, Labyrint.

mankell_labyrintTwee zeevogeljagers ontdekken een schedel die in een spleet tussen het graniet van een rotseilandje vastzit. De zaak wordt toegewezn aan officier van justitie Louise Rehnsström. Als snel rijst het vermoeden dat het hier zou kunnen gaan om de schedel van Bengt Ingemarsson. Ingemarsson was een malafide zakenman, die naar Småland kwam om zogezegd investeringen te doen in de economisch geteisterde streek. Hij had allerlei grandiose plannen, maar uiteindelijk verdween hij met grote sommen geld van de gemeente én van de inwoners. De politie is er sindsdien niet in geslaagd hem te vinden. Rehnsström bijt zich vast in het spoor, en haalt de oude dossiers uit de kelder. Maar niet iedereen is gediend met dit nieuwe onderzoek. Iemand zet een zeehondenknuppel tegen de voordeur van Rehnsströms huis, en, als dat niet helpt, wordt het huis van de oom van Rehnsström in brand gestroken. De man, een gepensioneerde fotograaf, slaagt erin te ontsnappen aan het vuur. Samen met Rehnsström begint hij de geredde foto's te onderzoeken naar bekenden van Ingemarsson.

Labyrint had een moeilijke ontstaansgeschiedenis. Aanvankelijk wou Mankell een boek schrijven over de mislukking van de maatregelen tegen economische delicten in Zweden. Dat was in 1995. Maar het boek werkte niet en Mankell herwerkte het tot een scenario dat in 1999 verfilmd werd tot een televisieserie. Op basis van dat scenario herschreef Mankell de tekst weer tot een boek, dat in 2000 in Zweden werd uitgegeven. De structuur van het scenario is duidelijk te herkennen in het boek: het bestaat uit 243 hoofdstukjes, die in lengte variëren van enkele zinnen tot enkele bladzijden. Het verhaal wordt dus in scènes verteld, en dat is niet bevorderlijk voor de continuïteit. Het is meer gehakt stro dan een soepel lopende vertelling. Mankell neemt ook een zeer afstandelijke houding aan ten opzichte van zijn protagonisten, en daardoor is het voor de lezer moeilijk om zich te identificeren met de personages. Rehnsström is een typische Scandinavische figuur: gehuwd met een wethouder van de gemeente, met een dementerende moeder en een verdwenen vader (waarom en hoe van die verdwijning worden in de loop van het verhaal duidelijk). Haar huwelijk staat onder druk door het vele werk van beide partners, en door het feit dat Rehnsström maar niet zwanger geraakt. Bovendien heeft ze een drankprobleem, dat ze probeert te verbergen. Verder zijn er nog conflicten met haar zus, die "maar" kapster is en wiens man al een hele tijd werkloos is. Geen vrolijke boel dus, en het wordt er niet vrolijker op, naarmate het boek vordert. Ingemarsson is dan wel verdwenen, maar enkele mensen uit de gemeente zijn van oordeel dat het deksel beter op het potje blijft. Alle middelen zijn goed om dat doel te bereiken. Thematisch gezien kon dit een heel goed boek worden, maar door de aanpak van Mankell, en vooral door zijn gebrek aan betrokkenheid bij de personages en het veel te eenvoudige taalgebruik, is het een kleine ontgoocheling. Zoals op crimezone.nl werd opgemerkt: het zal voor Mankell moeilijk worden nog iets op de markt te brengen dat uit de schaduw van de avonturen van Wallander zal kunnen treden.

Henning Mankell, Labyrint. Oorspronkelijke titel: Labyrinten. De Geus, Breda, 2007. 247 blz.

15:50 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.