31-01-08

Junichiro Tanizaki, Liever nog op de blaren.

tanizaki_lievernog op de blarenKaname en zijn vrouw Misako zitten gevangen in een liefdeloos huwelijk. Ieder leidt zijn eigen leven. Alleen hun aarzeling en twijfels hebben de beide echtgenoten nog gemeen. Die aarzelende houding maakt het hen onmogelijk om te scheiden. Niet dat ze niet zouden willen, het is pure indolentie en vrees voor gezichtsverlies. Misako trekt meer en meer naar haar minnaar Aso, iets wat Kaname niet kan schelen en zelfs aanmoedigt. Louter uit beleefdheid gaan ze in op de uitnodiging van Misako's vader, om samen een poppentheater te bezoeken. Kaname heeft nooit veel belangstelling gehad voor de tradities van het oude Japan, maar door het bezoek aan het poppentheater begint zijn houding langzaam te veranderen en gaat hij de oude gewoontes meer waarderen. Misako daarentegen leeft als een moderne jonge vrouw en kijkt uit naar de toekomst. Kaname's neef Takanatsu probeert ondertussen te helpen met de scheiding, maar tot zijn frustratie krijgt hij de beide echtgenoten niet in beweging. Kaname gaat met zijn schoonvader en diens bijzit Ohisa naar het eiland Awaji om het poppenspel daar te bekijken. Na de voorstelling vertrekt Kaname weer naar het vasteland en bezoekt de euraziatische prostitué Louise. Hoewel hij haar regelmatig bezoekt, besluit hij om niet meer naar het bordeel terug te keren, omdat Louise hem maar om geld blijft vragen.

Liever nog op de blaren is een roman met veel autobiografische elementen. Tanizaki schreef het boek toen zijn eigen huwelijk in crisis was (hij scheidde twee jaar later van zijn vrouw). Bovendien keerde de auteur ook terug naar de oude Japanse tradities, nadat hij door een aardbeving gedwongen was te verhuizen van Tokio naar Kyoto. Met het thema van traditie versus moderniteit (of Oost tegen West) loopt Tanizaki vooruit op de romans die na de Tweede Wereldoorlog in Japan zullen verschijnen. Hoewel Kaname zich beschouwt als een moderne man, benijdt hij toch de levensstijl van zijn schoonvader, die samenleeft met een veel jongere vrouw en zich goed voelt bij een traditionele levenswijze. Voor Kaname bestaan er maar twee soorten vrouwen: het moederlijke type en het hoerige type. Misako is noch het een noch het ander, en dat ligt mede aan de basis van de huwelijkscrisis. Eigenlijk is Kaname niet geïnteresseerd in echte vrouwen, maar in een idee, het idee van de Ideale Vrouw, een vrouw die hij op een voetstuk kan plaatsen en vereren (in het boek belichaamt door een vrouwelijke pop). Kaname leeft dan ook meer in een eigen gecreëerde fantasiewereld, dan in de realiteit. Misako daarentegen staat meer met beide voeten op de grond, en probeert aan een toekomst te werken voor haar en haar minnaar. Zo biedt Liever nog op de blaren scènes uit een Japans huwelijksleven, uit een tijd die op de wip zit tussen het feodale verleden en de moderne wereld. Met subtiele toetsen schildert Tanizaki een portret van de Japanse samenleving en van enkele complexe personages in een tijd van snelle veranderingen. Een geslaagd boek dus, behalve het einde. Ik vond dat de auteur het verhaal nogal bruusk afbreekt, zonder tot een conclusie te komen. Of was dat net de bedoeling?

Junichiro Tanizaki, Liever nog op de blaren. Oorspronkelijke titel: Tade ku-mushi. Meulenhoff, Amsterdam, 1986. 206 blz. Deze Nederlandse vertaling is gebaseerd op de Engelse versie, en niet op de originele Japanse tekst.

20:32 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: japanse literatuur |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.