10-02-08

Georges Rodenbach, Bruges-la-Morte.

rodenbach_brugeslamorteHugues Viane is na de dood van zijn vrouw naar Brugge verhuisd, omdat de stemming die in het stadje hangt overeenkomt met zijn melancholische gemoedstoestand. Hij heeft een kamer in zijn huis op de Rozenhoedkaai ingericht ter nagedachtenis van zijn vrouw, met diverse portretten en, in een glazen schrijn, een streng haar van de overledene. Viane brengt de dag door in contemplatie van zijn overleden vrouw. In de late namiddag gaat hij uit en maakt lange wandelingen door Brugge. Tijdens één van die wandelingen ontmoet hij een vrouw die als twee druppels water lijkt op zijn overleden echtgenote. Viane is eerst zo verbouwereerd, dat hij de vrouw laat gaan. In de dagen daarna gaat hij op zoek naar haar. Het blijkt een actrice uit het noorden van Frankrijk te zijn, Jane Scott, die eenmaal in de week in Brugge komt optreden. Het duurt niet lang voor Viane haar geïnstalleerd heeft in een woning buiten het centrum. Tijdens hun ontmoetingen zoekt hij de trekken van zijn overleden vrouw in Jane. Na enkele maanden begint Jane zich te vervelen in deze bizarre relatie, en zoekt vertier buitenshuis. In Brugge beginnen de geruchten over de vrome weduwnaar en de actrice zich te verspreiden. Naarmate de maanden voorbijgaan, stelt Viane steeds meer verschillen met zijn overleden vrouw vast bij Jane. Tijdens de jaarlijkse rondgang van de H. Bloedprocessie komt het tot een dramatische ontknoping.

Na de positieve bespreking in The Guardian, was het hoog tijd om dit boek zelf ook eens te lezen. Gelukkig kon ik in de bibliotheek de hand leggen op een uitgave van Flammarion, waarin ook de foto's van het origineel staan. Rodenbach was een pionier in dit opzicht: de tekst van het verhaal werd aangevuld met een aantal foto's uit het archief van een Parijse fotohandel. De foto's dragen wezenlijk bij tot de atmosfeer van het boek. Dat was ook de bedoeling van Rodenbach, want, zoals hij in zijn voorwoord schrijft, het belangrijkste personage in het boek is de Stad. De foto's tonen dan ook meestal verlaten straten en plaatsen in Brugge en stemmen perfect overeen met de melancholie van Viane. Rodenbach is er zeer goed in geslaagd om de stemming van Viane te recreëren in dit Brugge. Daarmee schept hij met woorden eenzelfde atmosfeer als de striptekenaars Schuiten en Peeters in hun albums over de Duistere Steden. Alleen al daarvoor zou je dit boek moeten lezen.

Bruges-la-Morte is een symbolistische roman, een stroming in de literatuur op het einde van de 19de eeuw die zich verzette tegen het naturalisme van vb. Zola. Mede daardoor is het boek nauwelijks verouderd. Natuurlijk speelt het in een andere tijd: de kerk en de godsdienst beheersen het leven in Brugge, ondermeer door middel van het quasi onafgebroken luiden van klokken. Maar voor het overige kan je je zeer goed inleven in het personage van Hugues Viane. Het boek is in een zeer poëtische taal geschreven; sommige zinnen kun je scanderen als Alexandrijnen. Je kan het boek ook lezen als een fantastisch verhaal (soms doet het denken aan Jean Ray) of als een psychologische studie. Kortom, een werkje dat de ware literatuurliefhebber moet gelezen hebben.

Geschreven door een (Franstalige) Belg of niet, het boek werd in Brugge niet op enthousiasme onthaald, want de stad was op het einde van de 19de eeuw helemaal geen in slaap gedommeld provincieplaatsje. Wie hierover meer wil weten, leze de bijdrage van Andries van den Abeele. Er is in Brugge dan ook geen gedenkteken voor Rodenbach; zijn fans zijn noodgedwongen uitgeweken naar Gent.

Georges Rodenbach, Bruges-la-Morte. Flammarion, z.p., 1998. 343 blz.

19:56 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: franse literatuur |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.