13-02-08

Teru Miyamoto, Kinshu. Autumn Brocade.

miyamoto_kinshuTien jaar geleden zijn Aki en Yasuaki gescheiden, nadat de laatste zwaargewond werd aangetroffen in een herberg, met naast hem een dienster die zelfmoord had gepleegd. Nu hebben ze elkaar bij toeval ontmoet op de berg Zaô. Aki was op uitstap met haar gehandicapte zoon uit haar tweede huwelijk, Yasuaki was op de vlucht voor schuldeisers. Aki grijpt de gelegenheid aan om een briefwisseling te beginnen met haar ex-echtgenoot. Van januari to november schrijven de twee mekaar, eerst aarzelend en vol verwijten. Aki begrijpt nog altijd niet hoe Yasuaki naast de dode dienster terecht is gekomen. Aanvankelijk weigert Yasuaki in te gaan op haar vraag, maar uiteindelijk vertelt hij haar het volledige verhaal van zijn verleden, hoe hij als wees in een havenstadje werd opgevoed en hoe Yakuko de enige was waar hij op school contact mee had. Vele jaren later, wanneer Yasuaki al getrouwd is met Aki en voor de bouwonderneming van haar vader werkt, komt hij Yakuko toevallig tegen. Dat is het begin van zijn buitenechtelijk relatie met deze onstabiele vrouw, die hem op een avond tracht te vermoorden en vervolgens zelfmoord pleegt. Dat incident is een keerpunt voor Yasuaki, die noodgedwongen scheidt, zijn baan verliest en steeds verder wegzinkt op de maatschappelijk ladder. Tot hij uiteindelijk bij een jongere vrouw intrekt, die hem moreel verplicht haar te helpen met het maken en verkopen van brochures voor schoonheidssalons en kappers. Maar zelfs daar haalt zijn verleden hem in.

Dit is een boek in brieven. Kan het nog stereotieper? Maar de Japanse auteur Teru Miyamoto (Kobe, °1947) bewijst dat deze oude vorm, mits het nodige inzicht en fijngevoeligheid, nog altijd even effectief is als toen Samuel Richardson Pamela en Clarissa schreef in de eerste helft van de 18de eeuw. De aanleiding van het verhaal is een fait-divers, en het boek had gemakkelijk banaal kunnen worden. Immers, de hoofdpersonages zijn al even gewoon. Aki, de dochter van een rijke bouwondernemer, is nu getrouwd met een universiteitsassistent, die haar bedriegt met één van zijn studentes. Yasuaki is van de ene job in de andere getuimeld, en leeft nu samen met een jongere vrouw, die hem onderhoudt met haar salaris als caissière in een supermarkt. Zulke verhaaltjes staan iedere week in damesbladen. Miyamoto heeft deze magere intrige aangegrepen om een aantal fundamentele thema's in een (Japans) mensenleven aan de orde te stellen. In de eerste plaats dan de rol van man en vrouw in het huwelijk. Yasuaki moet toegeven dat hij de zwakste partner was, en dat zijn ontrouw terug te voeren is op zijn mannelijke natuur. Door middel van de brieven zijn Aki en Yasuaki in staat de gebeurtenissen uit het verleden te vertellen en hun gedachten en emoties te onthullen, iets wat ze in een rechtstreeks contact waarschijnlijk niet zouden kunnen. De briefwisseling brengt ook een catarhsis teweeg. Tot nu toe waren beiden haast uitsluitend met het verleden bezig; na de briefwisseling zijn ze klaar om de toekomst onder ogen te zien. Een tweede thema gaat over leven en dood, en de rol van karma - (nood)lot - daarbij. Zowel Aki als Yasuaki hebben in de afgelopen tien jaar een revelatie dienaangaande meegemaakt. Beide menen ze dat hun karma te maken heeft met het feit dat de één altijd bedrogen wordt door haar echtgenoten, en dat de ander ongeluk brengt over de vrouwen waarmee hij een relatie heeft. Miyamoto slaagt erin de sympathie van de lezer te wekken voor deze twee ongelukkige mensen, zonder daarbij melodramatisch te worden. Ongetwijfeld zal een Japanse lezer veel meer in dit boek vinden. Zo is de sfeer er één van spijt en verdriet omwille van het leven dat voorbijgaat, een Japanse literaire topos bij uitstek. Maar ook een Westerse lezer zal gegrepen worden door het verhaal van Aki en Yasuaki, omdat Miyamoto universele thema's bespeelt.

Teru Miyamoto is een bekende en veel gelezen auteur in Japan. Kinshu is de eerste vertaling van zijn werk in het Engels. In het Nederlands werd hij nog niet uitgegeven.

Teru Miyamoto, Kinshu. Autumn Brocade. Oorspronkelijke titel: Kinshu. New Directions, New York, 2005. 196 blz.

22:07 Gepost door Marko Ramius in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: japanse literatuur |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.