28-12-10

Richard Henry Dana, Jr., Two Years Before the Mast

In 1834 vertrok de negentienjarige Richard Dana als gewone matroos op de brik Pilgrim van Boston voor een reis naar Californië. Californië was toen nog een onderdeel van Mexico en zeer dun bevolkt. Dana ondernam de reis “before the mast”, dit wil zeggen in het vooronder bij de andere matrozen, als remedie voor zijn verslechtert zicht, een gevolg van de mazelen, opgelopen tijdens zijn studie aan de universiteit van Harvard.

Het boek beschrijft de reis van Dana via de punt van Zuid Amerika, Kaap Hoorn, zijn belevenissen tijdens de kustvaart voor Californië en zijn terugkeer in een ander schip naar Boston. Dana bezoekt plaatsen die ons nu heel bekend in de oren klinken – San Diego, Santa Barbara, San Francisco, Monterey – maar die toen bestonden uit enkele huizen en een reeks hutten. Ook het landschap is niet opmerkelijk, maar eerder eentonig en weinig groen, en de havens zijn meestal de mondingen van stromen of baaien.  Wat het meeste boeit in het boek is de beschrijving van het dagelijks leven van de matrozen. Je leert dat matrozen op zichzelf aangewezen waren, ook als ze ziek werden. De kapitein verwaardigt zich niet om te komen te kijken hoe het gaat met een zieke matroos, de kok mag geen aangepast voedsel klaarmaken en de medicijnkist is zo goed als leeg. Ook afranselingen kwamen nog voor in 1834. Voeg daarbij de kou en de voortdurende vochtigheid, in een vooronder dat permanent afgesloten wordt om het zeewater buiten te houden, de voortdurende afwisseling van vier uur wacht lopen en vier uur slapen tijdens de nacht, matrozen die het want worden ingejaagd om zeilen te reven terwijl de touwen en masten bevroren zijn, dan is het een klein wonder dat Dana het er levend van af bracht. Dana heeft zich goed geïntegreerd in de kleine gemeenschap in het vooronder, en is zich scherp bewust van zijn uitzonderlijke positie, en het gevaar voor uitsluiting die dit meebrengt. Ook slaagt hij erin om goede relaties op te bouwen met de Kanaken, inwoners van Hawaï die in Californië werken. Van de kapiteins en de officieren daarentegen heeft hij geen hoge pet op.

In de Verenigde Staten is dit boek een klassieker, ook omwille van de beschrijving van Californië, vóór het een onderdeel werd van de V.S. in 1846. Toch vind ik het boek te lang: het relaas van het veelvuldig op en neer reizen voor de Californische kust op zoek naar runderhuiden wordt snel vervelend. Maar wie houdt van zeilschepen en het leven op zee, die moet dit boek beslist lezen. Het boek speelt nog geen twintig jaar na de val van Napoleon. In die tussentijd was er nauwelijks iets veranderd in de zeilscheepvaart. Het verhaal sluit dan ook goed aan bij de boeken van Patrick O’Brian over Aubrey en Maturin, en geeft een goed beeld van de handelszeevaart.

Richard Henry Dana, Jr., Two Years Before the Mast. e-tekst afgeladen van www.gutenberg.org

17:18 Gepost door Marko Ramius | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.